Produkty pszczele
Pyłek pszczeli
Pyłek pszczeli stanowi męskie elementy rozrodcze roślin. Do wydania przez roślinę owoców, nasion konieczne jest dostanie się pyłku z pylników na znamię słupka, następnie zapłodnienie i rozwój zarodka nowej rośliny. Aby zwiększyć szansę na zapłodnienie, rośliny produkują pyłek w bardzo dużych ilościach. Należy on do ważnych składników pożywienia pszczół, stanowiąc źródło substancji odżywczych i mineralnych, niezbędnych pszczołom do produkcji mleczka pszczelego, będącego pokarmem dla wylegających się larw. Pszczoły zbierają z kwiatów pyłek, mieszają z odrobiną miodu, nektaru lub śliny i w postaci uformowanych kulek, obnóży przenoszą do ula w specjalnych koszyczkach znajdujących się na tylnych nogach. Pyłek w formie obnóży nazywamy pyłkiem pszczelim. Przyniesiony do ula pyłek przeznaczany jest na bieżące potrzeby pokarmowe. Pszczoły tworzą z niego także zapasy na okres jesienno-zimowy. Świeży pyłek złożony zostaje w komórkach, ubity, a następnie pokryty miodem. Podlega on fermentacji (zbliżony do fermentacji kiszonej kapusty). Tak zakonserwowany pyłek nazywamy pierzgą. Pszczeli pyłek zmieszany i spożywany w niewielkich ilościach z miodem stanowi dobrą odżywkę, wpływającą na ogólną poprawę samopoczucia i powiększenia wagi. Spożywanie mieszanki pyłku z miodem działa skutecznie w anemii, chorobach systemu nerwowego, zmęczeniu, zniechęceniu, dodając nowych sił życiowych. Trzy razy dziennie jedna łyżeczka pyłku zmieszana z taką samą ilością miodu jest najlepszą dawką. Osoby o wrażliwym żołądku dobrze znoszą pyłek rozpuszczony w mleku. Pyłek pomaga w osłabieniu, wyczerpaniu nerwowym, wzmaga przekrwienie mózgu, wzmacnia siłę wzroku, zdolność myślenia, wzmacnia słabe anemiczne dzieci, wspomaga we wzroście, przy zaburzeniach w krwioobiegu. W tych przypadkach tych używa się go, żując świeży lub suchy z łyżką wody ewentualnie łyżeczką miodu. Można też sporządzić papkę z sera , marmolady. Stosuje się go mieszając z mlekiem, sokiem owocowym lub papką z płatków owsianych. Jest on dostępny w bardzo nielicznych pasiekach, ponieważ ilość wrzosowisk w Polsce jest bardzo mała, sprawia to, że jego cena jest stosunkowo wysoka w porównaniu do innych bardziej popularnych miodów.
Wosk pszczeli
Wosk pszczeli jest wydzieliną gruczołów woskowych znajdujących się na brzusznej stronie pszczoły robotnicy. Największy rozwój gruczołów woskowych przypada na okres między 12 a 18 dniem życia pszczoły. Po tym okresie gruczoły ulegają uwstecznieniu. W temperaturze pokojowej wosk jest ciałem stałym, od barwy jasnożółtej, zielonożółtej, pomarańczowej aż do ciemnobrązowej. Zapach wosku podobny jest do aromatu miodu. Temperatura topnienia wosku wynosi ok. 62-72°C. Wosk, pod względem bioetycznym, to koncentrat kwasów, hydroksykwasów, alkoholi jedno- i dwuhydroksylowych, esterów i węglowodanów. Zawiera także substancje zapachowe i żółty barwnik – chryzynę. Wosk pszczeli wykorzystywany jest też w pszczelarstwie (np. do tworzenia świec woskowych lub węzy), a także w przemyśle i lecznictwie. Świece z czystego wosku pszczelego charakteryzują się przyjemnym wyglądem i zapachem.
Propolis
Propolis stanowi lepką mieszaninę żywicy drzew i krzewów oraz wydzielin gruczołów pszczelich. Jest używany przez pszczoły do pokrywania wszelkich elementów wewnętrznych ula, uszczelniania gniazda. Owady czynią tak, aby zabezpieczyć rodzinę pszczelą przed bakteriami, zakażeniami, pleśniami i innymi mikroorganizmami. Pszczoły wykorzystują tu właściwości silnie bakteriobójcze i bakteriostatyczne propolisu. Jego właściwości są wykorzystywane również w leczeniu różnych dolegliwości u ludzi. Także przemysł kosmetyczny używa kitu pszczelego do produkcji niektórych preparatów. “Surowy” propolis tj. kit pszczeli ma charakterystyczny, intensywny zapach, gorzki smak, różnorodne zabarwienie (brązowy, szary, brunatny, zielony, czarny). W temperaturze poniżej 15°C jest twardy i kruchy; zaś w wyższej temperaturze mięknie. W temperaturze około staje się 70°C półpłynny. Skład propolisu zależy od warunków miejsca, w którym jest tworzony przez pszczoły, oraz od sposobu, w jaki jest pozyskiwany. Dlatego też nie należy kupować kitu pszczelego z tzw. niepewnego źródła, ponieważ mogą znajdować się w nim różne zanieczyszczenia (m.in. też wosk pszczeli). Propolis zawiera biologicznie czynne związki chemiczne, wśród których należy wymienić: flawonoidy (mają duże znaczenie dla jego terapeutycznych zalet), związki fenolowe, terpeny, substancje lipidowo-woskowe, biopierwiastki. Kit pszczeli działa antybakteryjnie, regenerująco, znieczulająco, a także stymulująco na układ immunologiczny. Preparaty propolisowe są dostępne w postaci tabletek, granulatów, nalewek i maści. Propolis bardzo często stosowany jest w leczeniu ran i różnych schorzeń skórnych. Zwalcza gronkowca złocistego, dwoinki kataralne, paciorkowce, niektóre szczepy prątków gruźlicy. Przeciwdziała rozwojowi grzybów drożdżoidalnych, wirusa grypy, zapalenia mózgu, a także niszczy pierwotniaki wywołujące rzęsistkowicę, toksoplazmozę i lambliozę. Używa się go środkach stosowanych przy półpaścu, trądziku, łuszczycy. Łagodzi też ból w przypadku tzw. łokcia tenisisty (bolesne zapalenie mięśni i ścięgien w tej okolicy). Propolis umożliwia szybkie gojenie się sączących się ran po amputacjach, pomaga przy złamaniach, uszkodzeniach tkanek chrzęstnych stawów, w przypadku bolesnych pustych zębodołów. Poleca się go również wrzodowcom
